ડાયાબિટીસ અને પગની કાળજી
જયારે આપણી ચાલી શકતા નથી અથવા ચાલતી વખતે પીડા અનુભવીએ છીએ ત્યારે જ આપણે પગનું મહત્વ સમજીએ છીએ. ડાયાબિટીસ ગ્રસ્તોમાં, ઘાને રૂઝાંતા વધુ લાંબો સમય લાગે છે અને તેથી ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ તેઓના પગો વિશે વધુ કાળજી રાખવી પડે છે અને તેની સંભાળ લેવી પડે છે.
- ડાયાબિટીસમાં, ખાસ કરીને પગમાં લોહીનું ભ્રમણ ઓછું રહે છે, જે બહારના ઘા અથવા ચેપ સામે લડવા માટે ત્વચા અને સ્નાયુની ક્ષમતામાં ભારે ઘટાડો પેદા કરે છે.
- ડાયાબિટીસમાં પગની સંવેદના ઓછી થઇ જાય છે, તેથી આપણે કોઇપણ પીડા અનુભવતા નથી, જેના પરિણામે આપણે ઇજા પામ્યા છીએ તે સમજી શકતા નથી.
- જો ડાયાબિટીસ અમુક સમય સુધી અનિયંત્રીત રહે તો નાની રકતવાહિનીઓ કેપિલરીઝમાં અમુક ફેરફાર થાય છે.
- ડાયાબીટીસના દર્દીઓમાં ચેપ સામે લડવાની ક્ષમતા ઓછી હોય છે, તેથી જો કોઇપણ ઘામાં ચેપ લાગે તો તે પ્રસરવાની તકો ઉંચી હોય છે.
કેટલાંક લક્ષણો જેની અવગણના ન કરવી જોઇએ
- પગમાં ઠંડક અનુભવવી
- થોડા અંતરે ચાલવાથી પગ અથવા પંજાઓમાં પીડા થવી.
- ઉંઘતી વખતે પગમાં પીડા
.jpg)
પગની ત્વચા જે પાતળી અથવા ચમકતી અથવા તિરાડોવાળી જણાય.- પગ અથવા અંગુઠા પરથી વાળ ઉતરવા.
- પગ ઉંચા મુકવાથી ત્વચાનો રંગ બદલાવો
- પગ ઉંચા મુકવાથી ત્વચામાં કાળાશ
- નખમાં ફુગ
- લાંબા સમય બેસવાથી પગમાં સોજા
- કેટલીકવાર પગમાં એકાએક સોજા અને પીડા
આવી હાલતમાં તરત જ આપના ડોકટરનો સંપર્ક સાધો જેથી યોગ્ય સારવારમાં વિલંબ ન થાય. થોડી જ બેદરકારી પરિસ્થિતિને વિકસાવી શકે છે અને કેટલીકવાર પગ કાપવા પડે છે.
આપના પગની સંભાળ લો, આ સુચનોનું પાલન કરો -
- સુતા પહેલા દરરોજ આપના પગ ધુઓ અને નરમ ટુવાલથી લુછો.
- કોઇપણ કાપાઓ અથવા ફોલ્લાઓ માટે આપના પગ તપાસો.
- મોજાં કોઇપણ સિલાઇવાળાં ન હોવા જઇએ, ઇલેસ્ટિક ઢીલી હોવી જોઇએ.
- પહોળાં અંગુઠાવાળાં ઢીલાં શુઝ પહેરો, પહેરતા પહેલાં કોઇપણ ખીલી, પથ્થર વગેરે છે કે કેમ તે તપાસો.
- અસમતળ સપાટી પર અથવા ગરમ રેતી અથવા સિમેન્ટની સપાટી પર ખુલ્લા પગે ન ચાલો.
- હુંફાળા પાણીવાળી કોથળી મુકીને સુવુ નહીં.
- આગ અથવા હીટર વડે ગરમી લેતી વખતે કાળજી રાખો.
- પુછયા વગર કોર્ન કેપ વાપરો નહીં.
- ઇજા પામવાની કોઇપણ તકો ટાળો.
- આપના અંગુઠાનાં નખ કાપતી વખતે સંભાળ રાખો.
- વખતોવખત આપના પગ ડોકટર પાસે તપાસાવો.
- જો કોઇપણ ફોલ્લા અથવા ઘા જણાય તો તરત જ આપના ડોકટરની સલાહ લો.
- સિગારેટ/બીડી પીવી આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે, એ તરત બંધ કરો.